ساده ترین تفاوت میان نقد و تحلیل فیلم در آن است که نقد درصدد بیان جذابیت یا نا کارامدی یک فیلم را برای مخاطیان عادی است نقد عموما در پی بررسی داستان فیلم و پرداختن به کشش داستانی و نقد مضمون فیلم است به همین خاطر گاهی نقد فیلم توسط افراد غیر متخصص هم صورت می گیرد. اما در تحلیل فیلم هدف بیان داستان فیلم ونقد زوایای آن نیست بلکه بررسی ساختاری و محتوایی فیلم از نگاه تخصصی است به همین خاطر مخاطبان تحلیل فیلم مخاطبان تخصصی هستند. یک تحلیلگر فیلم دارای دانش سینمایی و آشنا به تاریخ سینما و هنر است و عمدتا فرم های هنری وقابلیت های آن را می شناسد و به پیوندهای فرم و محتوا توجه دارد .سینما به عنوان هنر تاثیرگذار در بخش محتوا از دانشهای گوناگون بهره می گیرد و با تلفیق آنان در راستای ایده و جهان بینی فیلمسار به یک ساختار هدفمند نیاز دارد و برای هنرمند شناخت از موضوع از ضروریات است در نقد فیلم ضرورتی به پرداختن تکنیکها و تمهیدات سینمایی نیست اما در تحلیل فیلم تک تک این عناصر و کاربرد آنها در بیان اهداف هنرمند تجزیه وتحلیل می شود
تحلیل به منظور کالبد شکافی یک اثر هنری صورت می گیرد که هنرمند درپی چیست؟،جه هدفی را دنبال می کند؟ آیا عناصرکاربردی در تامین اهداف فیلم به درستی به کار گرفته شده اند؟ آیا فیلم دارای ساختار منسجم در بیان موضوع است ویا ساختار از هم گسسته دارد ؟آیا کارگردان به موضوع مورد بحث تسلط دارد و چقدر به مدیوم سینما و سایر مدیوم های هنری آشناست؟ آیا عناصرحرکتی و بیانی سینما در نماها و سکانس های مختلف فیلم به لحاظ ساختاری و ظانتقال حس و معنا به مخاطبان به درستی به کار گرفته شده اند
تحلیلگر عموما آدم بیطرفی است که هدف از تحلیلش شناخت و آگاهی دادن به مخاطبان و بالاخص مخاطبان تخصصی است اما در مورد منتقدان همیشه این طور نیست و حتی ممکن است آنها در راستای تامین اهداف تجاری فیلم باشند یا برعکس سبب عدم رونق تجاری فیلم شوند
عمران دهقانی /نویسنده، کارگردان ، مدرس سینما وتئاتر،پژوهشگر امور فرهنگی
چاپ و تکثیر مطلب باذکر منبع بلامانع است